Cookies
Essentieel
Analyse
Om deze website te verbeteren maken we gebruik van (anonieme) cookies. Bekijk ons privacy statement voor meer informatie
Privacy Instellingen

Waar wetenschappers zich wereldwijd zorgen maken over het uitsterven van insecten, gaat het in Lochem weer beter. 75 ha aan zonnebloemen langs de maisvelden heeft daar voor gezorgd, zo blijkt uit onderzoek van ecoloog Bert Haamberg. De gemeente Bronckhorst sluit zich in 2020 aan bij het project.

Te midden van alle onrust over stikstof en boeren die vrezen voor het einde van hun verdienmodel, wordt in Lochem al twee jaar stilletjes geëxperimenteerd om natuur en landbouw samen te laten gaan. Boeren offeren percelen landbouwgrond op om zonnebloemen te zaaien en andere combinaties van kruiden. Dat schept een goede habitat voor insecten. Per meter krijgen boeren daar een kleine vergoeding voor vanuit de overheid. Voor de biodiversiteit zijn de gevolgen aanzienlijk positief. Ecoloog Bert Haamberg van adviesbureau Eelerwoude onderzocht in opdracht van agrarische natuurvereniging ’t Onderholt of al die zonnebloemen en kruidenrijke akkers enig effect hebben gehad op de biodiversiteit.

Tal van soorten boven zonnebloemen
Absoluut, zo concludeert Haamberg. Hij vergeleek verspreid over de gemeente Lochem de aanwezigheid van insecten op negen zonnebloemstroken van 25 meter ten opzichte van akkers mais zonder zonnebloemen. ,,Over aantallen kan ik niets met zekerheid zeggen, maar wel over de diversiteit’’, vertelt de ecoloog. ,,Bij maisvelden observeerde ik tijdens de bloeiperiode tot wel honderden dambordvliegen. Maar vlinders of bijen zag ik niet. En dat was bij de plotjes zonnebloemen duidelijk anders.’’

Daar telde Haamberg liefst elf soorten dagvlinders, vijf soorten hommels, de honingbij, vijf soorten libellen en zeven soorten vogels. Daarnaast zoemden nog diverse soorten zweefvliegen boven de bloemen. En sprongen vijf soorten sprinkhanen rond terwijl vijf soorten kevers tussen de gewassen liepen.

Schaalvergroting
Het zijn bevindingen die projectleider Anne Leeflang sterken in de overtuiging dat het gerechtvaardigd is om dit project, dat twee jaar geleden begon, op te schalen. Toen sloegen de lokale LTO-afdeling (belangenorganisatie voor de landbouw) de handen ineen met de Innovatie Coöperatie. Tien boeren namen deel aan de pilot en dat leverde een lint van 5 kilometer aan zonnebloemen op. Dit jaar nam de natuurvereniging ‘t Onderholt het project over. Gesteund door een startsubsidie van de gemeente Lochem wist deze organisatie samen met 45 boeren op 75 ha zonnebloemen te zaaien.

De gemeente Bronckhorst volgt het Lochemse voorbeeld en gaat ook een startsubsidie verschaffen om in 2020 75 ha om te toveren tot zonnebloemstroken. Berkelland ziet echter niets in een zonnebloemlint, zo werd gisteren duidelijk. ,,Het zaaien van zonnebloemen op onze akkers is niet de manier om in ons Achterhoekse landschap biodiversiteit te bevorderen,’’ zei CDA-wethouder Marijke van Haaren. ,,Beter is het om akkerranden  te beheren volgens agrarisch natuurbeheer, daar zijn ook voor langere tijd provinciale gelden voor beschikbaar.’’

Versplintering
Over deze versplinterde aanpak waren ecologen Michiel Wallis de Vries (buitengewoon hoogleraar aan de Wageningen Universteit) en Ruben Vermeer (Natuurmonumenten) afgelopen zomer in deze krant uitgesproken kritisch. Zo zijn bloemenrijke bermen en zonnebloemstroken ontzettend belangrijk als route van insecten om zich van natuurgebied naar natuurgebied te kunnen verplaatsen. Dus het is essentieel dat gemeenten en natuurorganisaties opletten dat hun bloemenstroken met elkaar in verbinding staan. ,,Alleen is er nog nauwelijks samenwerking,’’ stelde Wallis de Vries.

,,Willen we deze kwetsbare insectenpopulaties echt helpen, dan moeten er verbindingen komen tussen natuurgebieden,’’ vulde Vermeer destijds aan. ,,Projectmatig moet er daarom ook een groter geheel komen.’’

Crowdfunding
Projectleider Leeflang is het daarmee eens. Volgend jaar wordt de samenwerking gezocht met Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten. Ook is het de bedoeling dat het zonnebloemenlint niet meer afhankelijk is van subsidies. Voor het zaaisel voor 2020 kunnen mensen via een crowdfundactie bijdragen. Per meter kost het 1,10 euro. De actie is sinds gisteren geopend op de website www.zonnebloemlint.nl. Dan worden op de geselecteerde gronden zonnebloemen gezaaid.

,,En voor 2021 zijn we ook met andere financieringsbronnen bezig,’’ zegt Leeflang. Zo is er het keurmerk PlanetProof. Melkboeren die aan hoge eisen voldoen op het gebied van dierenwelzijn, natuur en klimaat krijgen een hoger bedrag voor hun melk. Dit loopt via de zuivelonderneming FrieslandCampina. ,,We bekijken of boeren die onze zonnebloemen zaaien ook voor dit keurmerk in aanmerking komen.’’

De Lochemse wethouder Bert Groot Wesseldijk (Financiën) is juist over dit aspect erg te spreken. ,,Je ziet dat er op deze manier een nieuw verdienmodel ontstaat die ook natuur en biodiversiteit bevordert.’’

Bron: Artikel in AD, 15 november 2019