Vier keer goed gelukt: Erfontwikkeling perceel Almen

Nederland kent heel wat bijzondere plekjes. De locatie van de karakteristieke T-boerderij in het Gelderse Almen, idyllisch gelegen aan de Berkel, is er daar zeker een van. De nieuwe eigenaren van het perceel schakelden Eelerwoude in om te ondersteunen bij de realisatie van hun plannen: de herontwikkeling van het voormalig agrarisch bedrijf en de bouw van een extra woning. Maar daar bleef het niet bij: uit historisch onderzoek kwam naar voren dat vroeger een waterloop de boerderij omringde. De plannen om deze ‘gracht’ in ere te herstellen, kwamen samen met de zoektocht van het waterschap naar een locatie voor een vispassage. Wat is goed gelukt bij deze erfontwikkeling?

  • Locatie: Almen (Gelderland)
  • Opdrachtgever: Particulier
  • Periode: 2012
  • Betrokken vanuit Eelerwoude: Ruimtelijke ontwikkeling, planologie, ecologie, ontwerp, erfgoed, cultuurtechniek

 

1) Omdenken

Bij het project in Almen was eigenlijk sprake van omgekeerde planvorming. Waar wet- en regelgeving meestal uitgangspunt is voor planvorming, is bij het project in Almen eerst een duidelijke stip op de horizon gezet. Vervolgens heeft Eelerwoude samen met de opdrachtgevers bekeken op welke manier dat plan mogelijk gemaakt kan worden. Met een gedegen onderbouwing werden waterschap, gemeente en provincie geënthousiasmeerd om het eindresultaat als uitgangspunt te beschouwen.

 

2) Stukje geschiedenis terug

Op basis van historische kaarten bleek dat de boerderij vroeger omringd werd door een lus van de Berkel. Aan het begin van de 20e eeuw, rond 1930, is deze waterloop gedempt. Een schitterend element om te laten terugkeren in de planvorming. Toen contact werd gezocht met Waterschap Rijn en IJssel om de mogelijkheden te bespreken voor een gracht, bleek dat het waterschap een locatie zocht voor een vispassage. Dit was een uitvloeisel van het project ‘hermeandering van de Berkel’. De beide ideeën werden gecombineerd en in gezamenlijkheid voorgelegd aan de gemeente Lochem.

3) Optimaal ruimtelijk resultaat

Het beleidskader Functieverandering Agrarische bebouwing van de gemeente Lochem biedt de mogelijkheid om een extra woning op het erf te bouwen, in ruil voor de sloop van bestaande voormalige agrarische opstallen. Volgens deze regeling moet de nieuwe woning dichtbij de overige bebouwing worden gerealiseerd. De historische boerderij – van het type hallenhuis – en de gracht vormen samen echter een dusdanig waardevol ensemble dat een nieuw huis op die locatie zou afdoen aan de ruimtelijke kwaliteit. Ook de gemeente raakte hiervan overtuigd, waardoor de nieuwe woning gebouwd mag worden buiten de contouren van de gracht.

 

4) Maatschappelijke meerwaarde

Wat begon als een particulier initiatief is uitgegroeid tot een prachtig resultaat waar de hele gemeenschap van geniet. De locatie bevindt zich middenin een recreatief netwerk van wandel-, fiets-, en ruiterpaden. Theetuin ’t Besselink heeft een grote toeristische aantrekkingskracht. En zelfs de Berkelzomp – boten die zijn nagebouwd naar het model dat vroeger als transportmiddel werd ingezet op de Berkel – meert aan bij de theetuin. Dankzij de vispassage weten vissen de weg om de stuw te vinden.

Meer weten over dit project of benieuwd naar de mogelijkheden voor uw project?

Neem contact op

Gerrit Kersten

Adviseur Ruimtelijke Ordening