Cookies
Essentieel
Analyse
Om deze website te verbeteren maken we gebruik van (anonieme) cookies. Bekijk ons privacy statement voor meer informatie
Privacy Instellingen

De duurzame landbouwprojecten van Eelerwoude

Natuurinclusieve landbouw is een veelbesproken onderwerp. Het gaat om een landbouw die meer in evenwicht is met natuur en landschap en daarmee zorgt voor een verhoging van de biodiversiteit en het zorgvuldig omgaan met bodem en water. Bij gebruikers – veelal boeren – en grondeigenaren dringt dat besef steeds meer door. Iedereen wil duurzaam omgaan met hun basiskapitaal: grond. Maar hoe en wat moet je doen, hoe blijft de boterham belegd? Simpele vragen, geen eenduidige antwoorden. Eelerwoude is door haar jarenlange ervaring met boeren, terrein beherende organisaties en overheden én door nauwe samenwerking van rentmeesters, eco(hydro)logen, landbouwadviseurs, daar de aangewezen partner voor. In dit artikel bespreken we drie recente projecten.

Natuurinclusieve landbouw in de Provincie Gelderland
Vanuit het Deltaplan biodiversiteit heeft de overheid middelen beschikbaar gesteld om haar natuurdoelen ten aanzien van N2000 op de Veluwe en in de IJsseluiterwaarden veilig te stellen. De knop waaraan gedraaid kan worden is hier de Natuurinclusieve landbouwmethode. De boeren op de overgang van hooggelegen Veluwe naar de laag gelegen uiterwaarden hebben een belangrijke sleutel in handen.

Tallien Fokkema als projectleider en coördinator aangesteld om samen met de boeren van Velp tot Rheden en Brummen te werken aan een gebiedsplan, dat qua inrichting en beheer per saldo kwaliteit oplevert voor de natuur in de omgeving én voor de boer. “Dat betekent soms heel wat voor een boer. Een omslag in denken met veelal consequenties op bedrijfsniveau. Door samen te werken met groepen boeren, natuurorganisaties, waterschappen, overheden, lokale markt, ontstaat de beweging richting een duurzamere landbouw. Uiteraard hoort daar een gezond verdienmodel voor een boer bij. De maatschappelijke bijdrage van een boer moet betaald worden, ook dat onderzoeken we met elkaar”.

Eerdere projecten
Eerder ging Fokkema in gesprek met boeren in Arnhem. Om een gezamenlijk plan te maken op basis van het duurzame landbouwbeleid van de gemeente. Onder de noemer ‘Het groeit in Arnhem’ werd ingezet op een groene circulaire stad. Regionaal voedsel en duurzaam grondgebruik waren daar een belangrijk onderdeel van. Eelerwoude is bij het begin begonnen: de gemeentelijke beleidsvisie concreet maken zodat de pachters ermee aan de slag konden. De pachters werden geleidelijk aan een elkaar inspirerende groep en inmiddels staat er een plan in de steigers: een grote oppervlakte strokenteelt, aanleg van natuurvriendelijke akkerranden, samenwerking op diverse vlakken zoals gezamenlijk composteren. Daarmee wordt biodiversiteit verhoogd terwijl er nog steeds goed geboerd kan worden. Er zijn stappen te gaan en hobbels op de weg, maar de eerste bloemrijke akkerranden worden in het voorjaar van 2021 aangelegd. En daarnaast kan Eelerwoude de verpachter, de gemeente Arnhem, helpen om haar pachtvoorwaarden te verduurzamen.

Geldersch Landschap en Kasteelen (GLK)
Eelerwoude heeft behoudsorganisatie en grootgrondbezitter Geldersch Landschap en Kasteelen geholpen om de kansen en knelpunten boven tafel te krijgen ten aanzien van duurzame landbouw aan de hand van haar landbouwvisie.  Ook hier speelt de natuur inclusieve landbouw op de landgoederen een cruciale rol. Maar ook landschap en cultuurhistorie horen daarbij voor de behoudsorganisatie.

Aan de hand van interviews met medewerkers zijn de cijfers over de landbouwkundige situatie in beeld gebracht en daarmee de kansen. Daarnaast werden een aantal interne, organisatiegerichte adviezen gegeven. Wederom rondom de tafel, dus, echte gesprekken voeren en daar een passend advies uit destilleren – dat is wat Eelerwoude doet.

Het gaat uiteindelijk om de grond
“Twee derde deel van het Nederlandse landoppervlak bestaat uit landbouwgrond,” geeft Fokkema aan. “Boeren zitten dikwijls vast in een financieel systeem en een web van regels waarbij ze logischerwijs steeds moeten blijven nadenken over hoe ze het hoofd boven water kunnen houden. Er komt heel veel op ze af, ze krijgen mijns inziens onterecht vaak de schuld van de stikstofcrisis.” De maatschappelijke druk neemt toe om anders te gaan boeren, met meer respect voor bodem, biodiversiteit, water en lokale kringlopen. Een heg of bosschage op je erf kan al gauw, maar grotere stappen zijn gewenst: zoals minder koeien per hectare, minder diepe grondbewerking, minder mest, minder spuiten.

Daar komt gelukkig ook steeds meer geld voor beschikbaar zodat boeren een gezond inkomen kunnen houden en op een eerlijke manier betaald worden voor maatschappelijke diensten als gezonde lucht, schoon water, natuur etc. Kortom een eerlijke beloning voor het in standhouden van een gezonde leefomgeving.

Fokkema: “Het gaat eigenlijk altijd om de grond: de oppervlakte, het gebruik, de kwaliteit, het organische stofgehalte, de pachtprijs, enzovoort. Het kapitaal zit uiteindelijk in de bodem, en daar zit dan ook een belangrijke focus. Wij zijn wat dat betreft dan ook een groen bureau met een zakelijk hart, we kunnen samen met de grondeigenaren, overheden en boeren-gebruikers de maatschappelijke en financiële voordelen van een duurzaam grondgebruik onderzoeken.”

Op de hoogte blijven van de ontwikkelingen binnen de duurzame landbouw?