Ecohydroloog Karel Hanhart: ‘In de strijd tegen verdroging moeten we sloten verondiepen’

De zomer van 2018 gaat de boeken in als de warmste zomer in drie eeuwen en een van de droogste sinds 1906. Het neerslagtekort liep begin augustus op tot meer dan 300 millimeter. Veel boeren zagen de oogsten mislukken of kleiner uitvallen dan normaal en natuurgebieden verdroogden. Ecohydroloog Karel Hanhart: “De extreme droogte van afgelopen zomer heeft grote gevolgen voor de landbouw en natuur. De zomer drukt ons met de neus op de feiten: we moeten onze watersystemen slimmer inrichten.” 


Klimaatverandering zorgt ervoor dat de kans op een dergelijk warme en droge zomer in de nabije toekomst groter wordt. Tegenover de extreme droogte staan hevigere regenbuien met bijbehorende wateroverlast. Hanhart: “In Nederland hebben we vooral de neiging om na te denken over het afvoeren van water. Maar met meer droge zomers en stevige stortbuien in het vooruitzicht is ook het vasthouden van water ontzettend belangrijk.”

Bredere en ondiepere sloten
Om onze watersystemen klimaatbestendig te maken, pleit Hanhart ervoor om deze slimmer in te richten. “Veel sloten in Nederland zijn overgedimensioneerd: ze zijn te diep aangelegd, waardoor het water in natte periodes te snel afgevoerd wordt en zodoende geen buffer kan vormen voor drogere periodes. Een oplossing in de strijd tegen verdroging is om sloten te verbreden en verondiepen, zodat ze dezelfde of zelfs grotere capaciteit hebben, maar minder drainerend werken op het omliggende landschap. Hierdoor blijft het grondwaterpeil hoger en is het landschap beter bestand tegen droogte. Het plaatsen van stuwen kan ook een bijdrage leveren.

Veel betrokken partijen
Het verondiepen van sloten vraagt volgens Hanhart veel overleg met alle betrokken partijen: “Vooral agrariërs zullen in eerste instantie hun bedenkingen hebben, maar het is uiteindelijk in ieders belang om geen water onnodig weg te laten lopen. Gelukkig zijn de waterschappen in Gelderland en Overijssel al goed bezig op het gebied van waterberging. En op de hoge zandgronden in Brabant, waar men de effecten van verdroging als eerste merkt, zijn veel goede initiatieven van de grond gekomen. Het is belangrijk dat grondeigenaren zoals landgoederen, agrariërs en ook natuurbeheerders nu gaan nadenken over het beter vasthouden van water.”

Onderzoek en inrichtingsplan
Hanhart helpt graag bij het in kaart brengen van de mogelijkheden voor de sloten, stuwen en andere wateren in een bepaald gebied: “Bij Eelerwoude hebben we veel ervaring met het uitvoeren van ecohydrologische onderzoeken. We kijken dan onder meer naar waar mogelijkheden liggen tot waterberging en zoeken uit welke sloten zich lenen voor verondieping. Eelerwoude heeft tevens een ervaren afdeling techniek die het gehele traject tot realisatie kan begeleiden. Vervolgens kunnen we voor u meten of de grondwaterstand inderdaad is gestegen zodat uw gronden beter zijn voorbereid voor de toekomst.”

Meer weten over de mogelijkheden van een ecohydrologisch onderzoek en inrichtingsplan?