Cookies
Essentieel
Analyse
Om deze website te verbeteren maken we gebruik van (anonieme) cookies. Bekijk ons privacy statement voor meer informatie
Privacy Instellingen

Eindvoorstel Spelderholt II niet gericht op realisatie van de doelstelling van de overheid

1 oktober 2018

De initiatiefnemers van Spelderholt stellen dat de geliberaliseerde pacht niet zo aantrekkelijk mag zijn dat alleen nog geliberaliseerde pacht wordt afgesloten. Zij maken een bewuste keuze om de geliberaliseerde pacht onaantrekkelijker te maken. Zij lijken er van uit te gaan dat de geliberaliseerde pacht en de reguliere pacht communicerende vaten zijn en dat door de ene pachtvorm onaantrekkelijker te maken, verpachters in een andere pachtvorm gedwongen kunnen worden. Hieraan lijkt de (mijns inziens onjuiste) analyse ten grondslag te liggen dat de geliberaliseerde pacht de reguliere pacht heeft weggedrukt en dat dit weer teruggedraaid kan worden door de geliberaliseerde pacht onaantrekkelijker te maken. Initiatiefnemers stellen: ‘de flexibele pacht als opvolger van de geliberaliseerde pacht dient een mechanisme in zich te hebben dat de omvang van het gebruik van die vorm afremt’. Het is te hopen dat de loopbaanpacht, flexibele pacht of nieuwe reguliere pacht dan door verpachters als een aantrekkelijk genoeg alternatief wordt ervaren anders zal het totale pachtareaal weer gaan dalen. Uit de cijfers van de afname van de reguliere pacht van voor 1995 blijkt dat indien er geen aantrekkelijke pachtvormen ter beschikking staan het totale pachtareaal af gaat nemen doordat de grond wegvloeit uit het pachtareaal (door verkoop, uitgifte in erfpacht). Dat is een risico. Als ook de geliberaliseerde pacht onaantrekkelijk wordt gemaakt (in de vorm van flexibele pacht met een correctieve prijstoets) en de loonbaanpacht/nieuwe reguliere pacht niet aantrekkelijk genoeg wordt bevonden, komen we mijns inziens eenvoudigweg weer in een situatie van voor 1995 en bestaat er een reële kans dat het totale pachtareaal weer afneemt.  De werkelijke communicerende vaten zijn mijns inziens de aantrekkelijkheid  van de beschikbare pachtvorm voor verpachter en het totale pachtareaal.

 

Totale hoeveelheid pachtgrond kan alleen behouden of vergroot worden door het aanbod van pachtgrond te behouden of te vergroten.
Aangezien we eigenaren nu eenmaal niet kunnen gaan verplichten om hun grond te gaan verpachten kan het belang van de pacht als financieringsinstrument voor de landbouw mijns inziens alleen behouden of vergroot worden door het aanbod van pachtgrond door verpachters te behouden of te vergroten. Vergroting van het aanbod zal vooral verlopen via de meest liberale pachtvorm. Behoud of vergroting van het aanbod van pachtgrond kan alleen bereikt worden door de bezwaren die verpachters ervaren ten aanzien van de pacht weg te nemen en een aantrekkelijke vorm van verpachten in stand te laten of deze aantrekkelijker te maken. De initiatiefnemers van Spelderholt willen de meest liberale pachtvorm juist onaantrekkelijker maken.

Eindvoorstel Spelderholt niet gericht op realisatie doelstellingen overheid maar op eigen agenda van initiatiefnemers
Als het doel is om het aanbod van pachtgrond te behouden of te vergroten (ter behoud en vergroting van het pachtareaal) is het niet logisch dat de initiatiefnemers van Spelderholt het verpachten via de meest liberale vorm onaantrekkelijker willen maken. Het onaantrekkelijker maken van het verpachten van landbouwgrond zal immers niet leiden tot behoud of de vergroting van het aanbod van pachtgrond. Hoe kan het dan dat de initiatienemers tot dit voorstel komen? Mijns inziens is de reden dat het eindvoorstel van Spelderholt niet gericht is op de realisatie van de doelstellingen van de overheid maar op de realisatie van een door de initiatiefnemers van Spelderholt zelf geformuleerde doelstelling. De doelstelling van de initiatiefnemers is het oplossen van de tweeslachtigheid van het huidige pachtstelsel. Volgens initiatiefnemers is dit het probleem van het huidige pachtstelsel. Mijn inziens is de hoofddoelstelling van de overheid (behoud van de pacht als financieringsinstrument voor de landbouw) daarbij uit het oog verloren. De voorstellen van initiatiefnemers om de geliberaliseerde pacht onaantrekkelijker te maken is vanuit de doelstelling van initiatiefnemers geredeneerd om de tweeslachtigheid van het huidige pachtstelsel op te lossen nog enigszins te volgen, vanuit de doelstelling van de overheid geredeneerd zijn de voorstellen echter onlogisch omdat het onaantrekkelijker maken van verpachten logischerwijs zal leiden tot een afname van het aanbod van pachtgrond. Als verpachters de flexibele pacht (zoals initiatiefnemers bedoeld hebben) vanwege de correctieve prijstoets inderdaad als onaantrekkelijk gaan ervaren en de loopbaanpacht en flexibele pacht niet als aantrekkelijk alternatief  worden ervaren, bestaat het risico dat het totale pachtareaal weer gaat dalen. De geliberaliseerde pacht heeft in het verleden als vangnet gefunctioneerd voor het behoud van de pacht als financieringsinstrument voor de landbouw. Dit vangnet wordt mijns inziens in het eindvoorstel Spelderholt II door het onder de prijstoets brengen van de flexibele pacht deels weer verwijderd.

Koen geeft vaker zijn visie op de ontwikkelingen in pachtzaken.
Zie hier het overzicht van alle blogs.