Grondeigenaar centraal bij stroomlijnen IJssel

De Modderbeek ligt in de Gelderse Vallei en is aangewezen als ecologische verbindingszone. Het is een gekanaliseerde beek die door agrarisch gebied stroomt . Bij Achterveld maakt de Modderbeek ook onderdeel uit van de Robuuste Ecologische Verbindingszone (REVZ) tussen de Veluwe en de Utrechtse Heuvelrug. De transformatie van de beek tot ecologische verbinding heeft grote gevolgen voor de inrichting van het omliggende land. Een schetsontwerp moet alle partijen op een lijn brengen.

De Modderbeek

Inrichtingsvisie-Modderbeek-Gelderse-Vallei02-projecten_eelerwoudeHet westelijk deel van de Modderbeek, tussen Achterveld en het Valleikanaal, is door de provincie Utrecht benoemd tot ecologische verbindingszone. In de Kaderrichtlijn Water (KRW) is dit deel van de Modderbeek aangeduid als ‘waterlichaam KRW’. Dat betekent dat de beek het gehele jaar stromend water moet hebben om zo een voor beken kenmerkend ecosysteem te laten ontstaan. Het waterschap Vallei en Eem heeft de taak deze doelstelling te verwezenlijken.

Het streven naar ‘stromend water het gehele jaar’ heeft gevolgen voor de loop van de beek en de omliggende agrarische gronden. Om de ecologische kwaliteit van de beek te vergroten moet het huidige gekanaliseerde profiel plaatsmaken voor een stroom met meanders, terwijl de oevers worden ingericht als natuurlijke zones met opgaande beplanting. De totale beekzone moet daarvoor worden vergroot tot veertig meter.

Het schetsontwerp

Inrichtingsvisie-Modderbeek-Gelderse-Vallei01-projecten_eelerwoudeIn opdracht van het waterschap heeft Eelerwoude een schetsontwerp gemaakt. Daarin is rekening gehouden met de wensen van alle aanliggende grondeigenaren. Voorgesteld is de huidige Modderbeek voor een groot deel te dempen en een nieuwe watergang te graven, en zo de veertig meter brede beekzone te realiseren.

De nieuwe loop is deels gebaseerd op de stroom van de Modderbeek in 1969, het jaar net voor kanalisatie, en volgt voor een deel de hoogtelijnen van de Gelderse Vallei.In de nieuwe bedding heeft de Modderbeek vrij spel. Die herwonnen dynamiek zal zorgen voor een toename van de diversiteit van flora en fauna.

Gevolgen voor agrarische gebruik

De herinrichting van de Modderbeek tot ecologische verbindingszone heeft gevolgen voor het veelal agrarische gebruik van het omliggende land. Zo moet een deel worden prijsgegeven aan de natuurlijke oevers in de verbrede beekzone, die eigendom wordt van het waterschap, en dienen landeigenaren hun grond straks natuurlijk te beheren.

Het schetsontwerp wordt door het waterschap gebruikt om met agrariërs en andere grondeigenaren te komen tot een breed gedragen kavelruil. Het ontwerp is een heldere vertaling van de voornemens van het waterschap en sluit aan op de wensen van de eigenaren.

Schets helpt waterschap aan draagvlak voor nieuwe beekloop

Eelerwoude stelde in opdracht van de provincie Utrecht en in samenwerking met de Stichting Vernieuwing Gelderse Vallei (SVGV) en het Waterschap Vallei en Eem een inrichtingsvisie op. Daarvoor golden de volgende uitgangspunten:

  1. begrensde natuur volledig omzetten in nieuwe natuur, rekening houdend met streefbeeld REVZ;
  2. beek mag vrij meanderen in een zone van 40m breed (conform Inrichtingsbeeld Modderbeek);
  3. binnen de begrenzing van het zoekgebied wordt 10 tot 20% omgezet naar nieuwe natuur in de vorm van landschappelijke dooradering en enkele percelen;
  4. overige delen behouden agrarische functie.

Landschappelijke versterking van het landschapstype, beleving van het landgoed en versterken van de cultuurhistorie in het gebied maken onderdeel uit van de visie.

Benieuwd hoe Eelerwoude u als waterschap of andere gebiedspartij kan helpen?

Nelleke Manschot

Landschapsontwerper