Pilot met energievisie bij abdij Sion: de eerste resultaten

Welke energiebesparende maatregelen kunnen worden genomen in abdij Sion in Diepenveen? Wat is mogelijk als het om het opwekken van energie gaat? En wat is eigenlijk de duurzaamheidsambitie van de eigenaar? In de energievisie voor abdij Sion staan de antwoorden op deze vragen beschreven. Het complete complex van gronden en gebouwen is in een pilot onder de loep genomen door Het Oversticht en Eelerwoude.

Op het gebied van erfgoed en landschap slaan Het Oversticht en Eelerwoude de handen ineen: de partijen draaien drie pilots in Overijssel om tot een zorgvuldig opgebouwde en breed gedragen energievisie te komen. Patrick de Groot, rentmeester bij Eelerwoude: “Het betreft een concrete kansenkaart waaruit duidelijk wordt waar je met energie aan de slag kunt op de korte, middellange en lange termijn.”

Ambitie eigenaar
Te beginnen met een pilot bij abdij Sion in Diepenveen, die energie moet besparen om de exploitatie rond te krijgen. De Groot: “We hebben vastgesteld wat de eigenaar wil op het gebied van duurzaamheid en de conclusie is dat Sion een energieneutraal klooster moet worden. De abdij gaat dus niet geheel van gas of elektriciteit af, maar wil wel energie opwekken om hiermee in de eigen behoefte te voorzien.”

Energiebesparende maatregelen
Vervolgens is gekeken welke energiebesparende maatregelen getroffen kunnen worden: “Een van de opties betreft isolatie. Denk aan dubbele beglazing, het afdichten van kieren en naderen, isolatie van vloeren en daken. Daarnaast is het ook zaak om te accepteren dat je op een aantal plekken, vanuit historisch perspectief, geen maatregelen kunt treffen. Zo blijf je af van glas-in-lood-ramen: óf je gaat aan de slag met voorzetbeglazing, óf je accepteert dat er geen maatregel is.”

Opwekken van energie
Ook zijn de mogelijkheden voor energie-opwekkende maatregelen in de pilot onderzocht. “In ons voorstel blijven we van een aantal monumentale gebouwen af vanwege de cultuurhistorische waarde. Maar om de discussie op gang te krijgen, stellen we wel voor om zwarte zonnepanelen op de – niet zichtbare – zwarte daken van de kerk en het voorgebouw te leggen. In overleg met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en de monumentencommissie van de gemeente moet uiteindelijk bepaald worden of dit een optie is.”

Naast zonnepanelen op de daken zijn nog meer maatregelen mogelijk: “Maatregelen die ook passen bij de cultuurhistorie van het complex. Zo is een deel van de berceau op het terrein verdwenen en kan op die plek een poort worden gemaakt met zonnepanelen in plaats van bladeren erbovenop. Op de locatie waar vroeger kleine kippenschuren stonden, is het mogelijk een zonneakker te realiseren, in eenzelfde patroon en met een goede landschappelijk inpassing. Een ander idee is om een oude wandelroute – iets verder van het klooster af – te accentueren met kleine windmolens van hout.”

Hoe nu verder
Genoeg maatregelen voor het besparen en opwekken van energie dus: “Op basis van de energiebehoefte en alle mogelijkheden die er zijn, gaan we een energievisie opstellen. We schetsen de mogelijkheden, de scenario’s en de kosten die daarmee gepaard gaan. Dan kan de eigenaar van de abdij aan de hand daarvan bepalen met welke maatregelen hij aan de slag gaat. Investering en financiering zijn de sleutelwoorden: wat is snel te investeren én terug te verdienen?”

Lessons learned
Wat hierbij continu meespeelt is dat het rijksmonumenten betreft, waar je geen maatregelen mag nemen die onomkeerbaar zijn. “Toch is het belangrijk om te kijken waar de grens ligt. En die discussie wilden we juist opzoeken in deze pilots, samen met Het Oversticht. Als je op voorhand al de discussie niet aangaat, dan zal er nooit iets mogelijk zijn. Dus dat is ook de les die we meenemen naar de volgende pilot, bij landgoed Den Berg in Dalfsen.”

Meer weten over dit project of benieuwd naar de mogelijkheden voor uw project?